Kader-1 (9 Haziran 1978)

Kader ve Kadere İmanın Manası

• Kadere îmanın diğer îman rükünlerine inanmanın bir neticesi olduğunun misallerle izahı...
• Kaderin ilim, kudret ve irâde açısından her şeyi Allah'a vermenin ifadesi olduğu...
• "Kader" kelimesinin kökü ve anlamları...
• "Kâinatta tesadüfe yer yoktur." hakikati ve her şeyin bir plân ve proje içinde cereyân ettiğinin izâhı...
• Kaderin inancının günahlara bir mazeret olamayacağı...
• "Sizi de yaptığınız şeyleri de yaratan Yüce Allah'tır." (Sâffât, 37/96) âyetinin izâhı...
• İmâm Ebû Hanîfe Hazretleri'nin "kader" konusunu tartışmaktan uzak durması...
• "Kader" ve "insan iradesi" arasında hiçbir uyumsuzluğun olmadığı...
• Kader ilim nev'indendir. İlim ma'lûma tâbidir. Ve "İnsanların yapacakları fiilleri Allah (cc) ilmiyle bilir." meselesinin izahı ve çarpıcı bir misal...
• Levh-i Mahfûz nedir?
• İnsan irâdesi, yani cüz'î irâde nedir?
• "Herkes nîçin yaratılışsa, yaratıldığı şey istikâmetinde kolay bir hayat imkânı bulur." hadisinin izâhı...

Hutbe

• Hakkımızda takdir edilen her şeyin Allah tarafından yazılmasının, amel konusunda insanı daha da şevklendireceği... Konuyla ilgili olarak; Hz. Ali, Hz. Ömer ve Hz. Osman'ın (r.anhüm) öldürüleceklerini bilmelerine rağmen Allah'ın takdirine razı olmaları ve bu yolda şevkle devam etmeleri...
• İskilipli Atıf Hoca'nın müdafaanemesini yırtıp şevkle Peygamberimize (sas) kavuşmak için kaderine razı olması...

Bu dosyayı indirmek için tıklayın...

Kader-2 (16 Haziran 1978)

Takdir-i İlahî

• "Kader"in ilm-i ilâhinin bir ünvânı olması...
• Ehl-i Sünnet mezhebinin "kader" anlayışı, Mu'tezile ve Cebriye mezheplerinin yanlışına düşürmemesi...
• Ruhlar âleminde Allah Teâlâ'nın "Elestü bi Rabbiküm" suâline karşı beşerin "Kâlû, belâ" demesi....
• "Rabbinin Âdem evlatlarından, misak aldığını da düşünün: Rabbin onların bellerinden zürriyetlerini almış ve onların kendileri hakkında şahitliklerini isteyerek 'Ben sizin Rabbiniz değil miyim?' buyurunca onlar da 'Elbette!' diye ikrâr etmişlerdir." (A'raf, 7/172) âyetinin izâhı...
• "Her doğan insanın İslam fıtratı üzerine doğması, anne-babasının veya çevresinin onu başka bir inanışa ittiği" hadisinin izâhı...
• Allah Teâlâ'nın varlığına işâret eden bazı delillerin kısaca izâhı...
• "Her kim kendini bilirse, Rabbini de bilir" kudsî sözünün izâhı...
• "Şakî, annesinin karnında iken şakîdir. Saîd, annesinin karnında saîd olandır." hadisinin yorumu...
• Allah Resûlü'nün hadîs-i şerîfte anlattığı, Hz. Âdem ve Hz. Mûsâ arasındaki "ihticâc" meselesi...
• Hayır ve şerrin Allah'tan olduğunun izâhı...
• Cennetle müjdelenen Abdurrahmân ibn Avf'ın yaşadığı ve kaderin mevcudiyetini gösteren iki hadise...
• Kazâ ve kaderin mertebeleri...
• İnsanın arzuladığı şeyin neticesinin şer; arzulamadığı şeyin neticesinin de hayır olabileceğinin ispâtı...

Hutbe

• Kâinatta insan irâdesini aşan bir takdirin olduğu...
• kaderin teslimiyeti gerektirmesi...
• Kazâ ve kaderin Allah Teâlâ'nın takdîri olduğu, insanın buna teslîmiyet göstermesinin vazifesi olduğu...
• "Allah, Resûlü'nün rüyasının elbette doğru çıkaracaktır..." (Fetih, 27) ayetinin Hudeybiye anlaşmasına bakan yönü ve izahı...
• Hudeybiye anlaşmasının dış yönüyle nefsin hoşuna gitmeyen şeylerle dolu, iç yönüyle ise "Feth-i karîb" olduğu...

Bu dosyayı indirmek için tıklayın...

Kader-3 (23 Haziran 1978)

Meşîet-i İlahî (Allah'ın Dilemesi)

• Kazâ ve kader mertebelerinin izâhı...
• İlm-i ilâhî açısından kazâ ve kader...
• Meşîet (Allah'ın dilemesi) açısından kazâ ve kader...
• "Şu kesindir ki Biz Zikir'den (Tevrat'tan) sonra Zebur'da da: 'Dünyaya salih kullarım varis olacaklar. Dünya onlara kalacak.' diye yazmışızdır." (Enbiyâ, 21/105) âyetinin günümüze bakan yönüyle izâhı...
• "Bir toplum kendinde olan durumu değiştirmedikçe, hiç şüphe yok ki, Allah da o toplumda olan hali değiştirmez." (Ra'd, 13/11) âyetinin izâhı...
• Allah Teâlâ'nın her şeyi kaydettiğinin âyet ve hadislerle izâhı...
• Gelecekte yapılacak bir iş için mutlaka 'inşâllah' (Allah dilerse) demenin gerekliliği. Bu konuda Hz. Süleyman'ın (as) hayatından ibretâmiz bir misal...
• Meşîetin hayatın her sahasında cereyân ettiğinin izâhı...
• Meşîetin bazen ilâhî rahmet, bazen mağfiret, bazen de azâb istikâmetinde tecellî etmesi...
• "Allah Teâlâ'nın dilemesi olmasa hiçbir şer tesir edemez." hakikatinin Peygamber Efendimiz'in (sas) hayât-ı seniyyelerinden misallerle izahı...
• Kâinatta meşîet-i ilâhînin esas olduğunun izâhı...
• Hz. Mûsâ (as) ve Hz. İsmâil'in (as) meşîet-i ilâhiyeye teslîmiyetleri...
• "Kalpler Allah Teâlâ'nın iki parmağı arasındadır." hadisinin izâhı...
• Emr-i cebrî ve emr-i şer'î meselesi...
• Yaratma açısından kazâ ve kader...
• Allah Teâlâ fesâdı sevmez ve fesad çıkaranları ağır imtihanlara tâbî tutar meselesi...
• Herşeyde meşîet-i ilâhinin esas olduğu; küçük bir liyâkatın Allah Teâlâ'nın tevfîk ve inâyetine vesile olduğu anlatılıyor.

Hutbe

• İrade ve meşiet (Allah'ın dilemesi) muvazenesinin sağlanması meselesi.. Konuyla alakalı olarak Sahabe Efendilerimizin (r.anhüm) arasında oluşan kardeşliğinden misaller...

Bu dosyayı indirmek için tıklayın...

Kader-4 (4 Ağustos 1978)

Hidayet ve Dalaletin Yaratılışı

• Kader açısından insana saadet ve huzuru lütfeden Allah Teâlâ olduğu ve insanın bunları elde etmek için sebeplere müracaat etmesi gerektiği...
• Allah Teâlâ'nın olmuş, olacak her şeyi bilmesi...
• Kitâbet, meşîet ve fiillerin yaratılması meselelerinin hülâsası...
• Kader açısından "istihâre duası"...
• Allah Teâlâ'nın kötülüğü de, fuhşiyâtı da lütfuyla geri çevirmesi...
• Hz. Yusuf'un (as) Allah Teâlâ'nın lutfuyla gördüğü bürhân...
• Allah Teâlâ insana irâde, hayvanlara da sevk-i ilâhi vermiş olması...
• Karıncanın da, köpeğin de bir ümmet olduklarının hadîs-i şerîfle izahı...
• İnsanın hidâyete ermesi, tebliğ ve irşâd vesilesi ile olması...
• İnsan yakınlarının hidâyetini ne kadar arzu ederse etsin, gerçekte hidâyeti yaratanın Allah Teâlâ olduğu anlatılıyor.

Hutbe

• Allah Teâlâ'nın her şeyin varlığını bir sebebe bağlamış olması...
• Hidâyet' ve "dalâlet"in Allah Teâlâ'nın dilemesi ile olması...
• İnsan irâdesinin bir şart-ı âdi olması...
• Allah'ın rızâsını ve cenneti kazanmanın yolu her şeyin Allah Teâlâ yolunda verilmesinden geçtiği anlatılıyor.

Bu dosyayı indirmek için tıklayın...

Kader-5

Sorular-Cevaplar (Derleme)

• Cenâb-ı Hakk, bizim bu dünyada nasıl hareket edeceğimizi, O'nun emirlerine uyup uymayacağımızı bildiği halde neden bizi bu dünyada imtihana tabi tutuyor?
• Kaza ve kader değişir mi?
• "Allah'ın her şeyi ezelde bilmesi ve öylece takdiri, kulun gelecekte irade ve ihtiyarını dilediği gibi kullanarak işlerini yapmasına engel değildir" sözünü ve irade-i cüz'iyeyi açıklar mısınız? Allah'ın (c.c.) insanın gelecekte nasıl olacağını bilmesi zaman ve mekândan münezzeh olması sebebiyle midir?
• İnsanın dünyaya gönderilmesi cebrî midir, bu durum insanın sorumluluğunu kaldırır mı?
• Kader mi cüz’î iradeyi yoksa cüz'î irade mi kaderi te'yit eder?
• "Göklerin ve yerin hâkimiyeti Allah'ındır. O dilediğini yaratır. Dilediğine kız evlat, dilediğine erkek evlat verir, yahut kızlı oğlanlı olarak her iki cinsten karma yapar. Dilediğini de kısır bırakır. O her şeyi mükemmel bilir, dilediği her şeye kadirdir" (Sûra, 49) âyeti de göz önünde bulundurulduğunda; çocuğu olmayan bir kimsenin doktora gittikten sonra çocuğu oluyor, eğer bu kimse doktora gitmeseydi çocuğu olmayacak mıydı?
• Hayır ve şer Allah'tan geldiğine göre kaderinin sadece bir uygulayıcısı olan insan yaptıklarından neden sorumlu oluyor?
• Tabii âfet esnasında ölen binlerce insanın eceli hepsine birden mi gelmiştir?
• Bir insanın ölümü Allah tarafından önceden bilindiğine göre birini öldüren kimse niçin yaptığından dolayı sorumlu tutuluyor?
• İnsanın kaderine ne yazıldıysa o olur sözüyle istek ve dualarımızın kaderi değiştirebileceği düşüncesi arasında bir çelişki yok mudur? İnsan kendi kaderine te'sir edebilir mi?
• Günah işleyen kimse, kendi cüz'î iradesine göre mi yoksa küllî iradeye göre mi günah işler?
• Bir kimsenin hidayet veya dalalette olmasında küllî irade mi, yoksa cüz'î irade mi te'sirlidir?
• Allah Teâlâ (c.c.) bazı insanlara zenginlik, bazılarına da fakirlik takdir etmiş; fakir insanları sevmediği, zengin insanları sevdiği için mi böyle bir takdirde bulunmuştur?