Mustafa Özel

Özbek, Türkmen, Uygur, Tatar
Azeri bir boydur.
Karakalpak, Kırgız, Kazak
Bunlar bir soydur.
Özbekistan, Türkmenistan diye kurmuşlar
Ana yurdum Türkistan'ı bölüp koymuşlar.

Özbekistan'da 1992 yılından bu yana 21 adet Özbek-Türk lisesi açılmıştır. Bunların 5 tanesi Türk devletinin, 16 tanesi ise Silm A.Ş. adlı Türk şirketinin katkısıyla kurulmuştur. Sözkonusu şirketin Taşkent'te ayrıca bir dil merkezi ve "Uluğbek International School" adlı ilkokulu bulunmaktadır. Özbekistan'ın dört bir yanına yayılan bu 18 okulda 209 Türk öğretmen görev yapmakta ve 3500 dolayında öğrenci eğitilmektedir. Okulların 7 tanesi Taşkent'te, diğerleri Semerkand, Buhara, Harezm, Tirmiz, Andican, Fergana gibi şehirlerde bulunmaktadır.

Türkmenistan'da ise Başkent A.Ş. adlı Türk şirketinin 14 ilse ve bir üniversitesi bulunmaktadır. Bu okullarda 200 dolayında öğretmen, 3000 dolayında öğrenciye hizmet sunmaktadır. Her iki ülkedeki liselerde, hazırlık sınıfında Türkçe ve İngilizce öğretilmekte; sonraki yıllarda fen dersleri İngilizce, sosyal dersler Özbekçe/Türkmence, bilgisayar dersleri de Türkçe verilmektedir. Ayrıca okul boyunca Türkçe dersi devam etmektedir. Okuldan mezun olanlar Türkçe, İngilizce ve Rusçayı çok fasih bir şekilde konuşabilmektedirler.

Türk öğretmenlerin yaşları 20-25 arasında değişiyor. Hepsi genç ve idealist. Yirmidört saatlerini öğrencilerini eğitmeye hasrettikleri her hallerinden anlaşılıyor. Aylık gelirleri 300-500 dolar arasında değişiyor. Yani onları bu işe sevkeden maddi saikler değil, idealizm. Aralarından birinin kaleme aldığı şu şiir sözkonusu idealizmin bir yeniden doğuş hasretinden kaynaklandığını ele veriyor

Maveraünnehir bir beşikti bana,
Aral emzik.
Amuderya ana sütüm,
Siriderya hayat suyum.
Ben sana gelince,
Sanki yeniden doğdum.

Adı geçen iki şirketin kurucusu olan cemaatin benzer hizmetleri Orta Asya 116 sınırlı değil. Mozambik'ten Tayland'a, Moskova'dan Tokyo'ya kadar birçok ülkede eğitim kurumları tesis etmişler/ediyorlar. Buralarda yetişen öğrenciler özellikle fen bilimlerinde (Fizik, Kimya, Biyoloji ve Matematik) dünya çapında yapılan yarışmalarda ilk dereceleri paylaşıyorlar. Aşkabat'taki bir sohbette, Moskova'daki lisenin açılışına ünlü işadamı Üzeyir Garih'in yardımcı olduğunu ve İsrail'de de benzer bir okulun açılmasını arzu ettiğini öğrendik. Bu tür gelişmeler sözkonusu faaliyetin amatör bir "sivil" inisiyatif olmanın ötesine gittiğini, bir tür "milli" siyaset haline geldiğini ve sıkıntılı bir şekilde de olsa "beynelmilel" müsaadeye mazhar olduğunu ihsas ettiriyor.

Anadolu çocukları büyük oynuyor!